zondag 24 juni 2012

Van GO's en spinnenwebben

Het eerste masterjaar is bijna ten einde. Op vrijdag 29 juni is de laatste studiumoogstdag en wel voor het thema didactiek. De posteropzet is bijna klaar, want dit jaar levert iedereen een poster af voor het studium. In dit blog wil ik echter twee andere onderwerpen aansnijden:
1. Het GO NOGO gesprek over het onderzoeksplan en,
2. De Interactieve Rondleiding
1. Op 11 juni jl. heeft het GO gesprek plaatsgevonden op de School voor Gezondheidszorg met studiecoach Joan en extern wetenschapper Fleur. Helaas was de opdrachtgever, Gerard verhinderd. Het gesprek heeft toch plaatsgevonden ondanks zijn afwezigheid, hij zal op een later tijdstip een GO moeten uitspreken.
Het gesprek was inspirerend en enerverend, inspirerend omdat vanuit de hoek van de wetenschap voor mij aspecten aan bod zijn gekomen waar ik nog niet van wist. En enerverend omdat ik toch het gevoel had mijn onderzoeksopzet te moeten verdedigen. Ik kom hier later op terug want het is ook zaak dat ik aangeef wat dit onderzoek inhoud.
Collega's aan de slag met de placemat opdracht
2. Op 19 juni vond in het team docenten een Interactieve Rondleiding plaats naar aanleiding van een didactische vraag die ik mij zelf heb gesteld:
'Op welke wijze en met welke motivatie kan peer tutoring als werk- en leervorm een plek krijgen in het nieuwe leerplan van de opleiding tot verpleegkunde en verzorgenden?'
Twee items stonden met name centraal in deze interactieve rondleiding: -wat zijn onderwijskundige ontwerpen en -wat is peer tutoring? 
Interactief want de collega's zijn met verschillende interacties aan de slag gegaan met steeds daarna een terugkoppeling in de gehele groep. Waarom onderwijskundig ontwerpen de reveu laten passeren? Een nieuw leerplan wordt operationeel in het cohort 2013-2014, maar er staat nog niet vast aan de hand van welk onderwijskundig ontwerp dit leerplan ontworpen zal worden. Daarom een eerste kennismaking met 5 onderwijskundig ontwerpen: 1.Instructional development insitute, 2. Modulariseren, 3. Ontwikkelmodel hybride leeromgeving, 4. 4C/ID en 5. Leerlijnenmodel.
Vooraf aan de 1e interactie zijn de onderwerpen onderwijskundig ontwerpen en peer tutoring door mij kort geïntroduceerd. Bij peer tutoring heb ik gebruik gemaakt van een video op die staat op de Scoop.it pagina van het team. Een video over peer tutroring. En ik heb gebruik gemaakt van het curriculaire spinnenweb van van den Akker (2003), om onderwijskundig ontwerpen uit te leggen:

De visie in het midden van het spinnenweb is de alles verbindende link. De negen onderdelen van het curriculum staan daarom heen en zijn verbonden met die centrale visie en ze zijn ook met elkaar verbonden. Een spinnenweb kan heel strek zijn als alle draden intact zijn. Echter wanneer een draad breekt of beweegt dan heeft dit effect op alle onderdelen van het curriculum. Wanneer je onderwijs gaat ontwerpen dan houd de onderwijsmaker rekening met dit proces en de stappen die elkaar beïnvloeden (posteropzet, 2012)

De visie op onderwijs die centraal staat in het spinnenweb is het resultaat van inspanningen van alle teamleden om te komen tot een visie en was nog niet geïntroduceerd bij de collega's. Tijdens interactie 1 heeft dit plaatsgevonden.
Uiteindelijk is de middag afgesloten met een stemkastjesronde aan de hand van Socrative.com. De uitkomst is bewaard in een excel bestand. De collega's hebben digitaal 7 vragen beantwoord over onderwijskundig ontwerpen en de plaats van peer tutoring in een mogelijk ontwerp. Socrative.com is een handig tool om direct meningen te peilen, een quiz af te nemen of om te evalueren.
De collega's gaven aan het een inspirerende middag te vinden omdat ze nieuwe werkvormen hebben uitgevoerd en geïnformeerd zijn over nieuwe ontwikkelingen die in de opleiding staan te gebeuren.

zaterdag 16 juni 2012

That's the question!

Zaterdag 9 juni de laatste ochtend van dit studiejaar met het thema Onderzoek (Master Leren en Innoveren Stoas) staan er drie docenten voor de groep: Joan, Lia en Frank. Deze ochtend gaat het over onderzoeksinstrumenten en kun je bij 2 van de 3 docenten een workshop volgen. Maar Joan heeft eerst nog een puzzel, welke beschrijving hoort bij welk begrip (zoals normering, validiteit etc.). Een handige opdracht om iedereen weer wakker te schudden. Hierna gaan we uiteen naar de workshops.
Bij Joan kun je een workshop over interviewen volgen, bij Lia een workshop over observeren en bij Frank een workshop over vragen stellen.
Ik ben bij Joan en Frank geweest, Joan had een duidelijk verhaal waarbij ze het belang van het boek van Boeije (Analyseren in kwalitatief onderzoek, 2005) nog eens scherp neerzet.
Frank gaf informatie over het maken van vragenlijsten die je met name kan gebruiken bij kwantitatief onderzoek. We hebben even gespeeld met het programma Socrative, een interactief online enquete-programma waar mee je in de klas met de studenten bijv. een project kan evalueren en gelijk op een smartbord de uitkomsten kan laten inzien. Dit ga ik in de klas uitproberen, zo simpel en toch zo doeltreffend.
Het thema onderzoek werd nog afgesloten (laatste immers van het studiejaar) met een rondje metaforen. Dus in een metafoor jouw ontwikkeling inzichtelijk maken voor de hele groep en docenten. Ik houd van metaforen maar niet van zweverige! En de dag ervoor had ik via een whatsapp een mop doorgestuurd gekregen van mijn collega Joke, 'Deze mop is zeer op jou van toepassing', al dus Joke. Dus de volgende mop heb ik als metafoor voor het traject onderzoek tijdens het 1e studiejaar van de master verteld:


zondag 10 juni 2012

Professor Doctor Martin Valcke


Vrijdag 8 juni op de derde lesdag van het thema didactiek stond een college van de Belgische professor Martin Valcke en zijn kennis over didactiek op het programma.
Martin Valcke heeft veel geschreven waaronder het boek; Onderwijskunde als ontwerpwetenschap uit 2010, een boek dat veel ingezet wordt bij de Master Leren en Innoveren. Peer tutoring is een onderwijskundig onderwerp waar Valcke veel over heeft geschreven, zoals in het eerder genoemde boek maar ook in tal van artikelen. Een vraag voor Martin Valcke die ik op het Knowledge Forum had geplaatst over peer tutoring (ter voorbereiding op dit college) heeft  een deel van het college centraal gestaan. Mijn vraag was: Kunt u een voorbeeld geven van een ID (instructional design) waarbij peer tutoring een plaats kan hebben? Het volgende heb ik gedestilleerd uit het verhaal van Martin Valcke:
Een docent die bijvoorbeeld Engels onderwijst kan aan de studenten twee zaken onderwijzen: 1. Het aanleren van een woordenschat en 2. Het leren van de klanken (fonemen). De docent heeft minder tijd om te oefenen met de studenten waardoor 3. Welbespraaktheid (fluency) en 4. Begrijpend leren lezen (comprehension) niet goed aan bod komt. Peer tutoring heeft hier een belangrijke functie. Cross-aged of same-aged tutors en tutees hebben wel die tijd om te oefenen. Dat is een kracht van peer tutoring, doorgaan met leren wanneer de interactie met de docent stopt!!
Vanuit dit onderwerp schoot Martin Valcke door naar de kracht van ervaringsleren, reflecteren door student en door professionals, de expectation value theory, metacognitie, meetinstrumenten om metacognitie te meten, stimulated recall etc. Martin Vlacker had veel te vertellen en heeft veel kennis. Ik realiseer mij dat ik niet geheel antwoord heb gekregen op mijn vraag maar dat Martin Valcke geprobeerd heeft al de gestelde vragen met elkaar te verbinden. Dit is zeker gelukt echter het was wel veel informatie. Ik sluit af met dat wat Martin Valcke vertelde over reflectie en reflectieverslagen: Reflecteren moet je de student leren, moet aansluiten bij een eerdere ervaring en de student moet leren de waarde in te schatten van dat wat wordt verwacht.
Drie keer moeten echter als je hier aan voorbij gaat lukt het reflecteren moeizaam. Daarnaast gaf Valcke aan dat het beter is een situatie die de student meemaakt te filmen en dat je samen met hem of haar hier op terug kijkt en de student dan laat reflecteren. Maak gebruik van stimulated recall:
De stimulated recall-methode – ook wel aangeduid als het stimulated recall-interview - is een introspectieve methode die wordt gebruikt om inzicht te krijgen in cognitieve processen. Aan de hand van een stimulus, een filmopname van een persoon in een natuurlijke setting, wordt aan die persoon naderhand gevraagd zijn of haar gedachtegang te verwoorden (ECBO 2011).

Interessant zeker voor onze studenten, die 'gek' worden van al de reflectieverslagen, een variant toepassen, zoals stimulated recall, is zeker een optie!